Wat is schermvliegen?

Schermvliegen - of parapenten - is een vorm van vliegen die door bijna iedereen te leren valt. Een schermvliegtuig wordt ook wel een 'parapente' (Frans) of een 'paraglider' (Engels) of 'Gleitschirm' (Duits) genoemd. Schermvliegers hebben het vaak over hun 'scherm' of hun 'pent'. Een schermvliegtuig start vanaf een helling, in het Frans 'pente', hier komt de naam 'parapente' vandaan. Na de start vliegt het schermvliegtuid als een zweefvliegtuig naar beneden, tenzij opstijgende lucht het toestel langer in de alucht houdt. In Nederland hebben we geen bergen, maar gelukkig kun je ook met soaren, lieren en snorvliegen in de lucht blijven!

Wat is een schermvliegtuig?

Het meest eenvoudige (zweef)vliegtuig dat je je kunt indenken. Heel eenvoudig gezegd bestaat de schermvlieger uit twee onderdelen: een vleugel van speciaal doek en een zitje voor de piloot. De vleugel is zodanig gemaakt dat deze door de wind tijdens het starten gevuld wordt en de vorm aanneemt waardoor je ermee kunt vliegen. Via lijnen hangt het zitje ('harnas') tijdens het vliegen onder de vleugel. Doordat de vleugel is gemaakt van dun doek, kan deze worden opgevouwen tot een heel klein pakketje. Het harnas is een comfortabel zitje dat samen met de vleugel in een rugzak past.

Hoe werkt schermvliegen?

Een schermvliegtuig bestaat uit boven- en onderdoek dat door tussenschotten van doek aan elkaar zit. Alleen aan de voorkant van de vleugel zijn openingen. Zowel het boven- als het onderdoek en de tussendoeken hebben alle een aparte vorm, waardoor de opgeblazen schermvlieger de vorm van een vleugel krijgt.

Bij de start trek je de instroom openingen omhoog, waardoor de instromende wind de vleugel vol blaast. Je neemt een aanloop waarbij je snelheid opbouwt om de schermvlieger te laten vliegen. Als de schermvlieger eenmaal boven je staat en voldoende voorwaartse snelheid heeft, dan tilt de schermvlieger je los van de grond en je vliegt! Het ontwerp van de schermvlieger is zodanig dat je ca. 35 km/u voorwaarts vliegt. Je gaat niet alleen vooruit, maar ook met circa 1 - 1.5 m/s naar beneden. Hierdoor duurt een glijvlucht van 900 meter hoogteverschil ongeveer 12-15 minuten. Echter, als de lucht sneller stijgt dan wij dalen (en dit gebeurt regelmatig), dan kun je met behulp van de stijgende lucht (thermiek) boven blijven. Hierdoor zijn vluchten van 1 tot 3 uur niet ongewoon. Het duurrecord staat op ruim 10 uur en het afstandsrecord bedraagt enkele honderden kilometers. Lang en ver genoeg om heerlijk te kunnen vliegen!!

Wat voor gevoel geeft vliegen je?

Denk je het volgende eens in. Je bent net gestart vanaf een berghelling, en nu vlieg je vrij door de lucht en je kijkt om je heen. De wind blaast in je gezicht. Zittend in het harnas stuur je met behulp van de stuurlijnen de schermvlieger rustig zwevend door de lucht. Je kijkt om je heen en geniet van het uitzicht, zonder dat je door een cockpit of iets dergelijks gehinderd wordt. Je hoort de wind zachtjes suizen door de lijnen. Ver onder je zie je het landingsveld liggen. Je zou er naartoe kunnen gaan als je slechts een glijvlucht wilt maken, maar verderop rechts zie je hoe een roofvogel cirkelend omhoog gaat zonder dat deze met zijn vleugels hoeft te slaan. Daar is kennelijk thermiek: de stijgende lucht die je kunt gebruiken om hoogte te winnen. Je trekt aan je rechter stuurlijn, en de schermvlieger draait naar rechts totdat je recht op de vogel toevliegt. Als je in de buurt komt, voel je aan de beweging van de schermvlieger dat er inderdaad thermiek is. Je vario, het instrument waarmee je de hoogte en je stijgsnelheid meet, geeft door snelle piepjes aan dat je nu moet indraaien. Je stuurt bij en even later stijg je omhoog in dezelfde thermiekbel als de roofvogel, die inmiddels al ver boven je zit. Voor je het weet, heb je een paar honderd meter hoogte gewonnen.

Uiteindelijk vlieg je in de richting van het landingsterrein. Je kijkt naar de windvaan om de windrichting te bepalen. Op de juiste hoogte aangekomen, kun je aan het vliegen van het landingscircuit beginnen. Na een keurige landing vouw je de schermvlieger op en stopt hem samen met het harnas in de bijbehorende pakzak.